# Bouwkundige vooropname: schade aantonen begint vóór het werk > Een bouwkundige vooropname legt de staat van panden vast vóór bouw of sloop. Lees wat in het rapport hoort en wat BRL 5024 is. Nog niet in Keursnel. URL: https://keursnel.nl/keuringen/bouwkundige-vooropname · Language: nl · Last updated: 2026-11-03 Status: Binnenkort Met een bouwkundige vooropname leg je vast hoe panden in de buurt erbij staan, vóór bouw of sloop. Zo scheid je later bestaande schade van schade die tijdens of na het werk ontstaat. ## Zo verloopt een bouwkundige vooropname 1. **Panden kiezen en afspraken maken**: Eerst ligt vast welke panden een opname krijgen. Denk aan de huizen naast een nieuwe bouwput aan de Kerkstraat. Daarna maak je afspraken met de eigenaren of bewoners. Reageert iemand niet? In het ProRail-project PHS Den Bosch-Vught volgt dan alleen een opname van de buitenkant, vanaf de openbare weg. 2. **Binnen en buiten vastleggen**: Je beschrijft en fotografeert de binnenkant en de buitenkant van het pand. Bestaande schade, zoals een scheur in een muur, leg je vast met een beschrijving en een foto. Zo is later te zien wat er al was. 3. **Het rapport opstellen**: Je werkt de opname uit tot een rapport. De eigenaar kan dat rapport krijgen. In het ProRail-project PHS Den Bosch-Vught is het rapport binnen 2 weken na de laatste opnamedag klaar. 4. **Opnieuw opnemen en vergelijken**: Tijdens het werk kan een nieuwe opname volgen, bijvoorbeeld per projectfase. Rijkswaterstaat beschrijft het zo: eerst een nulmeting, daarna herhalingen. Meldt iemand schade? Dan vergelijk je de nieuwe toestand met de vooropname. ## Wat is een bouwkundige vooropname? Een bouwkundige vooropname legt de staat van een pand vast voordat er in de buurt wordt gebouwd of gesloopt. Andere namen zijn nulmeting en nulopname. Het kan gaan om woningen en bedrijfspanden. Je beschrijft en fotografeert de binnenkant en de buitenkant. Het doel: bestaande schade scheiden van schade die later ontstaat. Een [bouwkundige keuring](https://keursnel.nl/keuringen/bouwkundige-keuring) kijkt naar gebreken, kosten en termijnen. Een vooropname legt vooral vast hoe het pand er op dat moment bij staat. - [ProRail: vragen over de opname bij PHS Den Bosch-Vught](https://www.prorail.nl/PHSDenBosch-Vught/veelgestelde-vragen) - [Bouwkundige keuring](https://keursnel.nl/keuringen/bouwkundige-keuring) ## Waarom maak je een vooropname vóór het werk? Ontstaat er schade tijdens het werk, dan is de vraag wat er al was. Een vooropname geeft daarop een antwoord, met datum en foto's. ProRail legt uit: wie denkt dat treintrillingen schade gaven, moet volgens de wet bewijzen dat ProRail de oorzaak is. Bij een verdiepend onderzoek horen een nulmeting, foto's en trillingsmetingen van minstens een week. Rijkswaterstaat noemt twee doelen voor opnames bij projecten. Ten eerste: nagaan of objecten in de omgeving heel blijven. Ten tweede: bij schade de omvang vaststellen, voor een vergoeding. - [ProRail: schade door trillingen](https://www.prorail.nl/geluid-trillingen/trillingen/schade) - [Rijkswaterstaat: bouwkundige opnames en monitoring](https://www.rijkswaterstaat.nl/zakelijk/zakendoen-met-rijkswaterstaat/werkwijzen/werkwijze-in-gww/data-eisen-rijkswaterstaatcontracten/bouwkundige-opnames-en-monitoring) ## Wat zegt de SBR-richtlijn trillingen (deel A)? Kunnen trillingen schade geven aan een gebouw? Daarvoor gebruikt men in Nederland de SBR-richtlijn A, Schade aan bouwwerken. Zo staat het in het schadeprotocol van ProRail. De richtlijn beschrijft hoe je trillingen aan een bouwwerk meet. Ook staat erin hoe je de uitkomst beoordeelt, met grenswaarden voor de trillingssnelheid en de trillingsversnelling. Deel A is in november 2017 herzien door SBRCURnet. De vorige versie was van 2002, met een heruitgave in 2006. SBRCURnet hield eind 2017 op te bestaan. CROW nam de richtlijnen over. Nieuw in 2017 is een checklist voor de bouwkundige staat. Daarmee bepaal je of een gebouw trillingsgevoelig is. Volgens ProRail gaat die indeling vooral uit van wat je aan het gebouw ziet. Blijven de trillingen onder de grenswaarden? In het schadeprotocol van ProRail is de kans op schade door treintrillingen dan kleiner dan 1%. De richtlijn is geen wet. Bij bouw- en sloopwerk verwijst het Bbl wel naar deel B, voor hinder in een verblijfsgebied (art. 7.18). De drie delen: - Deel A: schade aan bouwwerken (herzien in november 2017) - Deel B: hinder voor personen in gebouwen (het Bbl noemt de versie van 2006) - Deel C: storing aan apparatuur - [CROW: voorwoord bij richtlijn A (2017)](https://kennisbank.crow.nl/public/gastgebruiker/FUNT/Trillingsrichtlijn_A_-_Schade_aan_bouwwerken_2017/Voorwoord/112157) - [ProRail: schadeprotocol spoortrillingen 2020 (pdf)](https://www.prorail.nl/siteassets/homepage/veelgestelde-vragen/documenten/schadeprotocol-spoortrillingen-2020.pdf) - [IPLO: trillingen bepalen en beoordelen](https://iplo.nl/thema/trillingen/bepalen-beoordelen/) ## Is een bouwkundige vooropname verplicht? Wie bouwt, moet maatregelen nemen tegen gevaar voor omliggende gebouwen en terreinen. Dat staat in artikel 7.15 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Een risicomatrix geeft een risicoscore. Vanaf 12 punten is een bouwveiligheidsplan verplicht. Dat plan gaat mee met de bouwmelding of de aanvraag voor een vergunning. Bij een bouwput staan in dat plan ook uitgangspunten voor een monitoringsplan. Dat moet gevaar voor belendingen voorkomen, dus voor de panden ernaast. De uitleg van het Rijk op IPLO noemt de vooropname zelf niet. Kijk daarom per project wat er in de opdracht of het contract staat. - [IPLO: veiligheid bij bouwwerkzaamheden](https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/technische-bouwactiviteit/uitvoeren-bouwwerkzaamheden/veiligheid-bouwwerkzaamheden/) ## Wie geeft de opdracht, en wie doet de opname? Dat verschilt per project. Twee voorbeelden uit officiële bronnen laten zien hoe het kan gaan. Neem het spoorproject PHS Den Bosch-Vught van ProRail. Een gespecialiseerd bureau maakt daar de afspraken, doet de opnames en schrijft de rapporten. ProRail betaalt; de eigenaar betaalt niets. Bij projecten van Rijkswaterstaat doen de opdrachtnemers de bouwkundige opnames en de monitoring. Rijkswaterstaat schrijft daarvoor geen vaste methode voor. Voor bouwkundige vooropnamen bestaat een beoordelingsrichtlijn: BRL 5024. Daarop is een KOMO-procescertificaat gebaseerd. Wil je dat certificaat voor je bureau? Vraag dan eerst na welke versie van BRL 5024 nu geldt. ## Wat staat er in een goed vooropnamerapport? Het rapport moet later laten zien hoe het pand erbij stond. ProRail beschrijft het zo: je legt de binnenkant en de buitenkant vast, in tekst en met foto's. Een vaste methode is er niet. Rijkswaterstaat schrijft bijvoorbeeld geen methode voor. Wel moet een collega bij een volgende opname dezelfde plekken kunnen terugvinden. Deze werkwijze helpt daarbij. Het is een advies, geen regel: - Adres en datum van de opname - De binnenkant en de buitenkant, per ruimte en per gevel - Elke bestaande schade, met een beschrijving en een foto - Bij een scheur: de plek en de afmetingen - Wat niet te bekijken was, en waarom ## Waar loop je in de praktijk tegenaan? Bij een groot project gaat het om veel adressen tegelijk. Dat geeft druk op de planning en op de levertijd. Let op deze punten: - Veel afspraken met bewoners in korte tijd - Geen reactie: bij PHS Den Bosch-Vught dan alleen een opname van buiten - Een korte levertijd: bij PHS Den Bosch-Vught binnen 2 weken - Meer opnames per projectfase, die je moet kunnen vergelijken - Het rapport kan bewijs worden in een schadezaak ## Wat kan Keursnel nu al, en wat komt later? De bouwkundige vooropname staat in Keursnel als "Binnenkort". Je kunt een vooropname nog niet aanmaken. We noemen nog geen datum of functies. Doe je vooropnames? Vertel ons via de contactpagina dat je interesse hebt, en wat je nodig hebt. Nu doe je in Keursnel alleen de bouwkundige keuring. Daarin werkt dit al: - [Foto's met pijl](https://keursnel.nl/functies/fotos), cirkel, genummerde markering of maatstreep - De opnametijd uit de foto zelf; het origineel verandert nooit - Gemaakt om [zonder internet te werken](https://keursnel.nl/functies/offline-werken): je werk wacht versleuteld op je toestel - [Team en rollen](https://keursnel.nl/functies/team-en-rollen): hoofdadmin, beheerder en teamlid - Je [eigen huisstijl](https://keursnel.nl/functies/huisstijl) in het rapport, met een betaald plan - Een vaste rapportversie met controlegetal, te delen via een link die je kunt intrekken - [Foto's](https://keursnel.nl/functies/fotos) - [Offline werken](https://keursnel.nl/functies/offline-werken) - [Team en rollen](https://keursnel.nl/functies/team-en-rollen) - [Rapport](https://keursnel.nl/functies/rapport) - [Huisstijl](https://keursnel.nl/functies/huisstijl) - [Online rapport](https://keursnel.nl/functies/online-rapport) - [Contact](https://keursnel.nl/contact) ## Veelgestelde vragen ### Wat is het verschil tussen een vooropname en een nulmeting? Bij beide leg je de staat vast voordat het werk begint. ProRail noemt een bouwkundige opname hetzelfde als een nulopname. Rijkswaterstaat spreekt van een nulmeting, met daarna herhalingen. ### Is een bouwkundige vooropname verplicht? De uitleg van het Rijk over veiligheid bij bouwwerkzaamheden noemt de vooropname zelf niet. Wel moet wie bouwt maatregelen nemen tegen gevaar voor omliggende gebouwen. Kijk daarom per project wat er in de opdracht of het contract staat. ### Wie betaalt de vooropname? Dat hangt af van het project. In het ProRail-project PHS Den Bosch-Vught betaalt ProRail de opnames, en betaalt de eigenaar niets. Spreek dit vooraf af met je opdrachtgever. ### Wat doe je als een bewoner niet reageert? In het ProRail-project PHS Den Bosch-Vught volgt dan alleen een opname van de buitenkant, vanaf de openbare weg. Zet in het rapport dat de binnenkant niet is bekeken, en waarom. Dan is later duidelijk wat de vooropname wel en niet laat zien. ### Wat is BRL 5024? BRL 5024 is een beoordelingsrichtlijn voor het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen. Daarop is een KOMO-procescertificaat gebaseerd. Wil je het certificaat voor je bureau? Vraag dan eerst na welke versie nu geldt. ### Kan ik dit nu al in Keursnel doen? Nee, nog niet: de bouwkundige vooropname staat in Keursnel als "Binnenkort". Je kunt een vooropname nog niet aanmaken, en we noemen nog geen datum. Nu doe je in Keursnel alleen de bouwkundige keuring. Heb je interesse, vertel het ons dan via de contactpagina.