Wat is een NEN-norm, en welke normen gelden bij je keuring?

Een norm is een afspraak die partijen samen maken. In een normcommissie van NEN zitten experts, bedrijven, overheden en andere belanghebbenden.

NEN legt de normen vast en geeft ze uit. Een Nederlandse norm draagt de code NEN met een nummer, zoals NEN 3215. Een Europese norm heet hier NEN-EN, een internationale norm NEN-ISO of NEN-IEC.

Normen zijn geen wetten. Je volgt ze vrijwillig, tenzij een wet of regeling er dwingend naar verwijst. Voor bouwwerken doet het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) dat: het wijst 117 normen aan.

Het Bbl geldt sinds 1 januari 2024 en kwam in de plaats van het Bouwbesluit 2012. Alle versies en regels op deze pagina zijn nagekeken op 3 november 2026.

Niet elk document met een code is een norm. NEN geeft ook afspraken (NTA) en praktijkrichtlijnen (NPR) uit.

Een BRL is een beoordelingsrichtlijn. Daarin staan de eisen waarop een certificaat rust, voor een product, proces, persoon of dienst. De organisatie die een BRL beheert, publiceert hem op haar eigen site.

Op deze pagina kom je ze alle vier tegen. NTA 8060, NPR 8092 en BRL 5024 staan bij de keuringen hieronder.

• NEN-norm: een norm met een groot draagvlak en gezag
• NTA: een afspraak met eisen, snel gemaakt, zonder openbare commentaarronde
• NPR: een praktijkrichtlijn die een norm uitwerkt, met toelichting en werkmethoden
• BRL: een beoordelingsrichtlijn, de basis voor een certificaat

Conform een norm betekent: het voldoet aan de eisen van die norm. Laten zien dat iets voldoet, heet een conformiteitsbeoordeling.

NEN noemt drie manieren: een eigen verklaring, een beoordeling van een leverancier en een externe audit. Bij certificatie toetst een certificerende instelling en geeft die een certificaat af. Werkt die instelling onder accreditatie, dan houdt de Raad voor Accreditatie er toezicht op.

Lees je 'conform', vraag dan wie het heeft nagekeken: de maker zelf of een certificerende instelling.

Keursnel is software voor je keuring en je rapport. Controle in Keursnel kijkt of het rapport compleet is en klopt, niet of iets aan een norm voldoet.

Meestal niet. NEN schrijft zelf dat een norm niet gratis is: de verkoop van normen is een bron van inkomsten.

Je koopt een norm als pdf in de webwinkel van NEN, of je neemt een abonnement op NEN Connect. Op de productpagina kun je vaak een gratis inkijkexemplaar bekijken.

Sinds 17 november 2025 kun je de 117 normen die het Bbl aanwijst gratis lezen. Dat gaat online in NEN Connect, alleen lezen, met een gratis account.

Let op de versie. Het Bbl noemt normen zonder jaartal; de Omgevingsregeling zegt welke uitgave geldt. De nieuwste uitgave is dus niet altijd de uitgave die de wet bedoelt.

Bij de bouwkundige keuring beschrijft NTA 8060 een werkwijze met een opnamelijst. Maak je het rapport voor een lening met NHG, dan volg je het Model bouwkundig rapport van NHG.

De bouwkundige keuring doe je nu al in Keursnel: 42 hoofdstukken, van dak tot kruipruimte. Keursnel maakt er een NHG-bijlage bij met de codes en de kostenindeling van het NHG-model.

Een energielabel maak je volgens NTA 8800. De EP-adviseur werkt volgens BRL 9500 en rekent met geattesteerde software volgens BRL 9501. In Vlaanderen maakt een energiedeskundige type A het EPC, met het softwareprogramma van de overheid.

Het energielabel en het EPC staan als Binnenkort in Keursnel. Een formeel energielabel valt volgens het standaardrapport buiten de bouwkundige keuring.

Een meetrapport maak je volgens NEN 2580: zo bepaal je oppervlakten en inhouden van gebouwen. NTA 2581 legt vast hoe je daar een meetrapport van maakt. Meetcertificaat A rust op een controle op locatie, B op een meting vanaf tekening.

Ook het meetrapport staat als Binnenkort in Keursnel. In de bouwkundige keuring komt de gebruiksoppervlakte uit de BAG, en een indicatieve inhoud uit de 3D BAG. Dat is geen meting volgens NEN 2580.

• Bouwkundige keuring: NTA 8060 en, voor NHG, het Model bouwkundig rapport
• Energielabel: NTA 8800, BRL 9500 en BRL 9501
• EPC in Vlaanderen: een energiedeskundige type A
• Meetrapport: NEN 2580 en NTA 2581

Bij de opleverkeuring van nieuwbouw speelt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Sinds 1 januari 2024 geeft de aannemer bij de oplevering een consumentendossier.

NPR 8092 geeft richtlijnen voor een goed en compleet consumentendossier. NEN gaf in december 2025 ook de leidraad Goed en deugdelijk werk uit, gratis te downloaden.

Voor de vooropname bij bouwwerk bestaat BRL 5024, 'Het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen', van 3 oktober 2013. Daarop rust een KOMO-procescertificaat; SKG-IKOB beheert het schema.

Beide keuringen staan als Binnenkort in Keursnel. Er is nog geen sjabloon voor.

• Opleverkeuring: de Wkb en het consumentendossier, met NPR 8092
• Opleverkeuring: de leidraad Goed en deugdelijk werk van NEN
• Vooropname bij bouwwerk: BRL 5024

Bij een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) kom je NEN 2767 tegen, de norm voor de conditiemeting. Ook NEN 2699 (kosten) en NL-SfB (codes voor bouwdelen) staan verderop.

Het MJOP staat als Binnenkort in Keursnel. Keursnel geeft geen conditiescores volgens NEN 2767.

Voor vocht- en schimmelonderzoek zijn er normen over ventilatie en vochtwering. Het Bbl wijst NEN 1087 en NEN 8087 aan voor ventilatie, en NEN 2778 voor vochtwering.

Ook dit onderzoek staat als Binnenkort in Keursnel. In de bouwkundige keuring beoordeel je de ventilatie visueel. Het standaardrapport zegt dat de hoeveelheid ververste lucht niet is gemeten.

Voor de puntentelling van een huurwoning geldt het woningwaarderingsstelsel. De Huurcommissie meet de vertrekken binnenmaats: netto, van muur tot muur. Ook deze keuring staat als Binnenkort in Keursnel.

• MJOP: NEN 2767 voor de conditiemeting
• Vochtonderzoek: NEN 1087 en NEN 8087 (ventilatie), NEN 2778 (vochtwering)
• Puntentelling huurwoning: het woningwaarderingsstelsel

Vijf normen en afspraken hebben hier een eigen pagina. Daar lees je meer over de inhoud.

NEN 2767 is de norm voor de conditiemeting van gebouwen, infrastructuur en andere objecten. NTA 8060 beschrijft de keuring van de bouwtechnische staat van een woning.

NEN 1087 gaat over de ventilatie van nieuwe gebouwen. NEN 3569 stelt eisen aan glas in gebouwen, om letsel door brekend glas te beperken. NEN 2580 regelt hoe je oppervlakten en inhouden van gebouwen bepaalt.

NEN 1006 heet 'Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties'. De norm geeft de minimale eisen voor zo'n installatie: het ontwerp, de aanleg en het gebruik.

De huidige uitgave is NEN 1006+A1:2018, van 1 juni 2018. Het Bbl wijst de norm aan, dus je leest hem gratis in NEN Connect.

In Keursnel beoordeel je wat zichtbaar en bereikbaar is: watermeter, hoofdkraan, leidingen en toestellen voor warm water. Vind je een loden waterleiding, dan is daar een eigen antwoord voor.

Het standaardrapport zegt dat waterkwaliteit en weggewerkte leidingen niet zijn beoordeeld. Een toets aan NEN 1006 zit niet in Keursnel.

NEN 3215 gaat over gebouwriolering en buitenriolering binnen de perceelgrenzen. De norm geeft methoden voor de afvoercapaciteit, de water- en luchtdichtheid en de afstand van dakuitmondingen.

De huidige uitgave is NEN 3215+C1:2014+A2:2022, van 1 juli 2022. Het Bbl wijst de norm aan; je leest hem gratis in NEN Connect.

In Keursnel beoordeel je alleen het zichtbare deel van de riolering, meestal in de kruipruimte, de kelder of de meterkast. Het standaardrapport zegt dat er geen camera-inspectie is gedaan en dat de afvoer niet op doorstroming is getest.

Beide normen gaan over de voorziening voor gas met een werkdruk tot en met 500 mbar. NEN 1078 is voor nieuwbouw, NEN 8078 voor bestaande bouw.

De huidige uitgaven zijn NEN 1078:2024, van 1 februari 2024, en NEN 8078:2023+C1:2026, van 1 mei 2026. Het Bbl wijst beide aan; je leest ze gratis in NEN Connect.

In Keursnel beoordeel je de gasinstallatie visueel: de gasmeter, de hoofdkraan en de zichtbare leidingen. De leidingen worden niet afgeperst. Daarom doet het standaardrapport geen uitspraak over de gasdichtheid.

Twijfel je aan de dichtheid, dan is er een antwoord met het advies om de leidingen te laten afpersen.

Met deze normen bepaal je of een rookgasafvoer geschikt is voor een toestel op een bepaalde plek. Het Bbl noemt twee delen van NEN 2757: tot en met 130 kW, en daarboven tot en met 2.500 kW. NEN 8757 is voor bestaande bouw.

Op nen.nl zijn de huidige uitgaven NEN 2757-1:2019, van 1 november 2019, en NEN 8757:2025, van 1 juli 2025. Het Bbl wijst ze aan; je leest ze gratis in NEN Connect.

Sinds 1 april 2023 mag alleen een gecertificeerd bedrijf werken aan een gastoestel, de luchttoevoer en de rookgasafvoer.

In Keursnel beoordeel je bij de cv-ketel de opstelruimte, de koolmonoxidemelder, de rookgasafvoer en de luchttoevoer. Het standaardrapport zegt dat de ketel niet is geopend en de verbranding niet is gemeten. De koolmonoxidemelder krijgt geen oordeel: niet verplicht, wel aanbevolen.

NEN 2768 stelt eisen aan de meterruimte in een woning: de plek voor de aansluitingen op de nutsvoorzieningen. Het gaat om de minimale binnenmaten en de indeling.

De huidige uitgave is NEN 2768:2016+A2:2022, van 1 november 2022. Er ligt al een ontwerp voor een opvolger. Het Bbl wijst de norm aan; je leest hem gratis in NEN Connect.

In Keursnel beoordeel je de groepenkast en de meterkast. Er zijn antwoorden voor een meterkast als opslag, een meterkast die niet kan ventileren en een leiding zonder afscherming. De maten uit NEN 2768 toetst Keursnel niet.

NEN 1010 geeft de regels voor het aanleggen, uitbreiden en aanpassen van laagspanningsinstallaties. NEN 3140 stelt eisen aan een veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en arbeidsmiddelen.

De huidige uitgaven zijn NEN 1010:2020+C1:2024 en NEN 3140:2011+A3:2019. Voor NEN 3140 staat al een ontwerp uit 2026 op nen.nl. Het Bbl wijst NEN 1010 aan, NEN 3140 niet.

Een bouwkundige keuring is geen elektrakeuring. Volgens het standaardrapport in Keursnel zijn de installaties visueel beoordeeld, met een basistest zoals de testknop van de aardlekschakelaar.

Het rapport zegt er ook bij dat dit geen NEN 1010- of NEN 3140-inspectie is. Het doormeten door een erkend installateur vervangt het niet.

NEN 8025 beschrijft een periodieke beoordeling van de veiligheid van installaties in een bestaande woning. NEN noemt dat de woning-APK. Het gaat om gas, water, elektra en ventilatie.

Eén inspecteur moet dat binnen anderhalf uur kunnen doen. De overheid heeft de norm niet verplicht gesteld.

De huidige uitgave is NEN 8025:2018. Het Bbl wijst de norm niet aan, dus je koopt hem bij NEN.

Keursnel heeft geen woning-APK. In de bouwkundige keuring bekijk je de installaties op hoofdlijnen, met een eenvoudige steekproef.

NEN 2555 stelt eisen aan rookmelders in ruimten met een woonfunctie. De huidige uitgave is NEN 2555:2023, van 1 februari 2023. Daarin zijn de eisen verbreed naar bestaande bouw, met meer nadruk op gekoppelde rookmelders.

Het Bbl eist in een woning een rookmelder op elke bouwlaag met een verblijfsruimte of een vluchtroute. Die melder voldoet aan EN 14604 (artikel 3.117). Bij nieuwbouw verwijst het Bbl voor rookmelders naar NEN 2555.

Het Bbl wijst NEN 2555 aan; je leest hem gratis in NEN Connect.

In Keursnel kijk je of op elke verdieping een rookmelder hangt. Het standaardrapport zegt dat de rookmelders niet zijn getest. Kies je 'Niet te beoordelen', dan waarschuwt Controle je: zeg in een opmerking waarom.

NEN 2535 geeft regels voor het ontwerp, de uitvoering en de kwaliteit van een brandmeldinstallatie. NEN 2575 geeft systeem- en kwaliteitseisen voor een ontruimingsalarminstallatie. Het Bbl noemt daarvan vijf delen.

Op nen.nl zijn de huidige uitgaven NEN 2535:2017 en, voor deel 1, NEN 2575-1:2012+C1:2021. Voor NEN 2535 ligt een ontwerp uit 2021. Het Bbl wijst beide normen aan; je leest ze gratis in NEN Connect.

Het sjabloon in Keursnel heeft geen onderdeel voor een brandmeld- of ontruimingsalarminstallatie.

NEN 6069 gaat over het bepalen en indelen van de brandwerendheid van bouwdelen en bouwproducten. NEN 6068 geeft een methode voor de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen ruimten.

De huidige uitgaven zijn NEN 6069:2022, van 1 december 2022, en NEN 6068:2020+A1:2024, van 1 november 2024. Het Bbl wijst beide aan; je leest ze gratis in NEN Connect.

In Keursnel beoordeel je de brandscheiding met de buren of met een inpandige garage. Er zijn antwoorden voor een wand die niet brandwerend is, open doorvoeren en een open verbinding in de kap.

Je beoordeelt wat zichtbaar is. Het standaardrapport noemt het hoofdstuk Brandveiligheid geen volledige brandveiligheidskeuring.

NEN 5077 geeft bepalingsmethoden voor geluidwering in gebouwen. Het gaat om de buitenschil, lucht- en contactgeluid tussen ruimten en het geluid van installaties.

De huidige uitgave is NEN 5077:2019+A1:2025, van 1 april 2025. Het Bbl wijst de norm aan; je leest hem gratis in NEN Connect.

Het standaardrapport in Keursnel zegt dat het meten van geluidsisolatie buiten de bouwkundige keuring valt. Een toets aan NEN 5077 zit niet in Keursnel.

NEN 2699 geeft de indeling van investeringskosten en exploitatiekosten van onroerende zaken, en hoe die samenhangen. Ook geeft de norm begripsomschrijvingen.

De huidige uitgave is NEN 2699:2017, van 1 maart 2017. Het Bbl wijst de norm niet aan; je koopt hem bij NEN.

Keursnel gebruikt NEN 2699 niet. Het kostenoverzicht deelt de kosten in per hoofdstuk en per termijn, en de NHG-bijlage per NHG-code.

NL-SfB is een classificatie voor gebouwonderdelen, met codes van vier cijfers. Bouw- en installatiebedrijven gebruiken die codes onder meer in BIM-modellen en CAD-tekeningen.

Het is geen NEN-norm, maar een open standaard. Sinds 1 april 2026 is Ketenstandaard Bouw en Techniek eigenaar en beheerder.

Volgens Ketenstandaard (6 mei 2026) gebruiken NEN 2699 en NEN 2767 nu nog NL-SfB, vaak in een eigen variant.

Keursnel gebruikt geen NL-SfB-codes. Het rapport volgt 42 eigen hoofdstukken, en de NHG-bijlage de 18 codes van het NHG-model.